Katar to objaw zapalenia błony śluzowej nosa. Towarzyszą mu takie symptomy jak niedrożność (skutek obrzęku śluzówki nosa) czy uczucie zatkania nosa. Mogą wystąpić także swędzenie i kichanie. Katar związany z przeziębieniem zazwyczaj trwa do 10 dni. W początkowej fazie może mu towarzyszyć suchy kaszel, ze względu na jego spływanie po tylnej ścianie gardła. Przy katarze z infekcją mogą pojawić się dodatkowo ból gardła, a także gorączka.

Pierwsza faza infekcji  

Z nosa wydostaje się wodnista wydzielina, w której znajduje się bardzo dużo wirusów. Może pojawić się stan podgorączkowy lub gorączka, osłabienie oraz odwodnienie. Nadmiar wydzieliny powoduje powstanie suchego kaszlu ze względu na jej spływanie po tylnej ścianie gardła. W tym okresie należy pamiętać o nawodnieniu organizmu, regeneracji oraz wypoczynku. Jeśli nos jest zablokowany, możemy zastosować preparaty obkurczające naczynia krwionośne.

Druga faza infekcji

Po kilku dniach następuje tzw. druga faza infekcji. W tym czasie katar gęstnieje, jest bardziej zalegający i trudniej go usunąć. Może pojawić się ból w okolicach nosa. Aby rozrzedzić i usunąć gęstą wydzielinę, warto sięgnąć po wodę morską, czy sól fizjologiczną (0,9% NaCl), które można podać za pomocą nebulizacji, irygacji lub w formie sprayu. W tym okresie może pojawić się też ból zatok, a kaszel zmienia swój charakter na mokry. Warto wtedy zastosować leki przeciwzapalne i przeciwbólowe.
Jest to moment decydujący – po drugiej fazie możemy wrócić do zdrowia albo infekcja przejdzie w fazę trzecią, czyli zakażenie bakteryjne (tzw. faza destrukcyjna). Kluczowe jest to, aby w prawidłowy sposób usuwać zalegającą wydzielinę i łagodzić objawy ogólne.

Trzecia faza infekcji

W trzeciej fazie zwykle pojawia się wysoka gorączka (powyżej 38 stopni), objawy ulegają nasileniu i trwają powyżej 10 dni. Ból staje się intensywniejszy, a wydzielina bardziej gęsta, śluzowata, a nawet ropna (żółtawe zabarwienie i nieprzyjemny zapach). Są to oznaki, że doszło do zakażenia bakteryjnego. W takim wypadku, gdy dostępne leczenie objawowe nie przynosi ulgi, powinna zapalić nam się czerwona lampka. Jeżeli mamy bardzo silne bóle głowy, twarzy czy zaburzenia świadomości, to także sygnał, że trzeba skonsultować się z lekarzem.
Zazwyczaj wyżej wymienione objawy są wskazaniem do antybiotykoterapii. W celu łagodzenia objawów niedrożności przewodów nosowych można zastosować preparaty lecznicze, dostępne bez recepty, zawierające ksylometazolinę i deksopantenol. Chlorowodorek ksylometazoliny ma działanie obkurczające naczynia krwionośne nosa. Zmniejsza obrzęk i przekrwienie błony śluzowej i ułatwia oddychanie.
Deksopantenol przyspiesza regenerację i pobudza gojenie się błony śluzowej nosa. Obie substancje znajdziemy w aerozolu do nosa Nasic. Dzięki połączeniu dwóch substancji czynnych preparat szybko odblokowuje zatkany nos i regeneruje podrażnioną błonę śluzową już w trakcie przeziębienia. Przynosi ulgę w ciągu dnia i pozwala spokojnie spać w nocy. Lek można stosować do 7 dni.

Co jest pomocne w walce z katarem u dziecka?

U dzieci katar w szybkim tempie może przekształcić się w coś poważniejszego, dlatego musimy szybko działać objawowo. Przede wszystkim należy usuwać wydzielinę i intensywnie oczyszczać nos, aby nie doprowadzić do infekcji, m.in. zapalenia zatok czy zapalenia ucha.
Wydzielinę możemy rozrzedzić za pomocą wody morskiej czy soli fizjologiczne w sprayu. Pamiętajmy, aby następnie stosować preparaty nawilżające i regenerujące błonę śluzową nosa. Warto podkreślić, że bardzo istotna jest technika wydmuchiwania nosa i należy nauczyć dziecko robić to prawidłowo. Każdą dziurkę należy wydmuchiwać osobno i delikatnie, przy zamkniętej przeciwnej dziurce.
Pamiętajmy, aby podawać naszym pociechom preparaty przeznaczone specjalnie dla dzieci, które będą łagodne dla delikatnej śluzówki ich nosków. W aptece dostępny jest bez recepty aerozol do nosa Nasic kids, który nie tylko pomaga odblokować zatkany nos, ale także łagodzi podrażnienia błony śluzowej, można go stosować u dzieci od 2 do 6 roku życia w przebiegu przeziębienia. Dzięki szybkiemu udrożnieniu noska przynosi ulgę dziecku i pomaga mu spokojnie spać w nocy.
Pamiętajmy, że leczenie domowe możemy zastosować u starszych dzieci. U noworodków i niemowlaków katar może okazać się bardzo niebezpieczny, dlatego należy natychmiast wybrać się z maluchem do lekarza.
Artykuł powstał przy współpracy z MCM Klosterfrau Healthcare sp. z o.o.
Niniejszy artykuł ma charakter wyłącznie informacyjny i nie stanowi porady medycznej. Każdy przypadek wymaga konsultacji z lekarzem.
nasic®, nasic® kids aerozol do nosa, roztwór. Jedna dawka aerozolu do nosa (0,1 ml roztworu, co odpowiada 0,10 g) zawiera 0,1 mg (w przypadku nasic® kids – 0,05 mg) ksylometazoliny chlorowodorku (Xylometazolini hydrochloridum) i 5,0 mg deksopantenolu (Dexpanthenolum). Wskazania do stosowania: wskazany w objawowym leczeniu niedrożności przewodów nosowych w przebiegu przeziębienia oraz po przebytej operacji nosa – dla pobudzenia gojenia się błony śluzowej i poprawy drożności nosa. Produkt leczniczy nasic® jest wskazany do stosowania u dorosłych i dzieci w wieku powyżej 6 lat, produkt leczniczy nasic® kids jest wskazany do stosowania u dzieci w wieku od 2 do 6 lat. Przeciwwskazania: nie należy stosować: u pacjentów z nadwrażliwością na substancje czynne lub na którąkolwiek  substancję pomocniczą; u pacjentów z suchym zapaleniem błony śluzowej nosa (rhinitis sicca); po przezklinowym usunięciu przysadki mózgowej lub innych operacjach przebiegających z odsłonięciem opony twardej; u dzieci w wieku poniżej 6 lat (nasic®)/ u dzieci w wieku poniżej 2 lat (nasic® kids). Produkt leczniczy zawiera chlorek benzalkoniowy, dlatego nie powinien być stosowany przez osoby ze stwierdzoną nadwrażliwością na tę substancję pomocniczą. Podmiot odpowiedzialny: M.C.M. Klosterfrau Healthcare sp. z o.o.
Przed użyciem zapoznaj się z ulotką, która zawiera wskazania, przeciwwskazania, dane dotyczące działań niepożądanych i dawkowanie oraz informacje dotyczące stosowania produktu leczniczego, bądź skonsultuj się z lekarzem lub farmaceutą, gdyż każdy lek niewłaściwie stosowany zagraża Twojemu życiu lub zdrowiu.
1. Hryniewicz W. i wsp. Rekomendacje postępowania w pozaszpitalnych zakażeniach układu oddechowego. Narodowy Program Ochrony Antybiotyków. Narodowy Instytut Leków. Warszawa 2016.
2. InformedHealth.org. Common colds: Overview. NCBI Bookshelf. A service of the National Library of Medicine, National Institutes of Health. Bookshelf ID: NBK279543.
3. Fal AM i wsp. Diagnostyka i leczenie wybranych infekcji oraz stanów zapalnych dróg oddechowych. Wytyczne dla lekarzy POZ. Lekarz POZ 2021; 7(5): 325-53.
4. Fokkens W. J. i wsp. European Position Paper on Rhinosinusitis and Nasal Polyps 2020. Rhinology 2020; 58(Suppl S29): 1-464.
5. Rygalski M. Postępowanie u pacjentów z zapaleniem błony śluzowej nosa – rekomendacje EPOS 2020. Medycyna po dyplomie 2021;2:47-50.
6. Charakterystyka Produktu Leczniczego – Nasic.
7. Durajski Ł. Higiena nosa ee http://www.doktorekradzi.pl/higiena-nosa/ (2022.10.25).
8. Charakterystyka Produktu Leczniczego – Nasic Kids.

P.o. Kierowniczki sekcji Lifestyle. Absolwentka Humanistyki cyfrowej na KUL. Chcesz się ze mną skontaktować? Napisz adresowaną do mnie wiadomość na mail: borynadrianna9@gmail.com.