PILNE! Nie żyje ikona polskiej kultury. "Odeszła nagle"
Elżbieta Penderecka zmarła nagle w wieku 78 lat. Informację potwierdził Andrzej Giza ze Stowarzyszenia im. Ludwiga van Beethovena. Przez dekady była jedną z najważniejszych postaci polskiego życia muzycznego: twórczynią Wielkanocnego Festiwalu Ludwiga van Beethovena i strażniczką dorobku męża, kompozytora Krzysztofa Pendereckiego. Jak żegnać ikonę? Z szacunkiem – i paroma kulisami.
Kulisy życia w cieniu reflektorów
Na warszawskich salonach mówiono o niej „dyrektorka z misją”. To ona wyciągała do kalendarza czerwony flamaster i dopinała go tak, aby na jednej scenie spotkali się młodzi wirtuozi, filharmonie z drugiego końca świata i gwiazdy dyrygentury. Wielkanocny Festiwal Ludwiga van Beethovena – jej znak rozpoznawczy – bywał dla muzyków tym, czym fashion week dla projektantów: przeglądem formy, gustu i odwagi. Dzięki niej wydarzenie to na stałe wpisało się w mapę najważniejszych imprez muzycznych w Europie, przyciągając publiczność spragnioną wielkich interpretacji i premierowych wykonań.
Jej energia organizacyjna, dbałość o szczegóły i umiejętność łączenia artystów z różnych środowisk sprawiały, że projektom, których się podejmowała, zawsze towarzyszył prestiż i profesjonalizm. Elżbieta Penderecka potrafiła zbudować wokół muzyki aurę wyjątkowości, przekonując, że kultura klasyczna może być nie tylko sztuką wysoką, lecz także przestrzenią dialogu i spotkań. Informację o jej śmierci przekazano w piątek 31 października; środowisko muzyczne błyskawicznie zaczęło dzielić się wspomnieniami oraz anegdotami, podkreślając jej ogromny wpływ na rozwój życia koncertowego w Polsce i na świecie.
Serce historii: fakty, które zostają
„Odeszła nagle” – przekazał mediom Andrzej Giza, potwierdzając, że Elżbieta Penderecka miała 78 lat. Przez ponad pół wieku stała u boku Krzysztofa Pendereckiego, ale własną markę budowała konsekwentnie: produkowała festiwale, ściągała do Polski wielkie nazwiska, a młodych artystów pchała na scenę szybciej, niż zdążali wydrukować program.
To dzięki jej telefonowi – mówią organizatorzy – sale koncertowe zapełniały się równie szybko jak pierwsze rzędy na premierach filmowych. O roli Stowarzyszenia i samej Pendereckiej wprost piszą dziś największe redakcje i Polska Agencja Prasowa.
Co dalej: dziedzictwo i pytanie do branży
Po Krzysztofie Pendereckim to ona została kustoszką rodzinnego dziedzictwa – cichą reżyserką tego, jak brzmi polska muzyka w świecie. Teraz branża musi odpowiedzieć na pytanie, kto utrzyma poziom i format festiwali, które firmowała jej nazwiskiem. Stowarzyszenie im. Beethovena zapewnia, że praca trwa, ale nikt nie ma wątpliwości: bez „Pani Elżbiety” akcenty będą rozłożone inaczej.
Jedno jest pewne – jej nazwisko pozostanie w programach i biografiach wielu artystów, którzy pierwszy „wielki raz” zawdzięczają właśnie jej. Czy to początek nowej ery kuratorów w polskiej kulturze, czy raczej czas, by pielęgnować model, który stworzyła?
